
Eskola Naroman Esperansa ne’ebe lokaliza iha Lauala-Gleno no funda husi kongregasaun Escravas da Santíssima Eucaristia e da Mãe de Deus ho Missionárias Filhas da Sagrada Família de Nazaré, ofisialmente realiza primeiru Kongresu Internasional ‘Soru Esperansa’ durante loron tolu, husi sesta-feira to’o Domingo (20-22 junu 2025) ho objetivu atu refleta kona-ba paktu edukativu global no nia impaktu transformativu ba edukasaun iha Timor-Leste.
Kongresu ne’e halibur orador prinsipal sira husi nasaun oi-oin, inklui Estadus Unidus Amérika, España, Austrália, Portugal, Nova-Zelândia no Timor-Leste hodi partilla sira nia ideia no reflesaun sira relasiona ho tema kongresu ‘Hamutuk ho edukasaun ida ne’ebe Inspira no Transforma’.
Iha sesaun abertura, Superiora Geral Missionárias Filhas da Sagrada Família de Nazaré, Madre Montserrat del Pozo konvida partisipante sira hotu atu rekorda fali Papa Francisco nia prezensa iha Timor i liu-liu nia mehi no esforsu sira kona-ba paktu edukativu global ne’ebe lori transformasaun signifikativu iha edukasaun global.
“Paktu edukativu global la’os pedagojia ida, la’os eventu, nune’e la’os mos momentu inventariu ida ne’ebe Papa halo no haruka mundu tomak atu halo tuir maibe, ne’e nu’udar aliansa ida ne’ebe papa ko’alia kona-ba enkontru, nia ko’alia maka’as kona-ba oinsa kuidadu, maibe bu’at ne’ebe nia propoen liu mai ita maka kultura diálogo, sinodalidade, moris tuir Igreja nia hakarak, tamba ne’e paktu edukativu ajuda tebes ita atu hatene kolabora liu tan ba malu”, nia afirma.
Iha kongresu importante liu maka partisipante sira, nune’e, ita ida-idak husu tamba sa maka ha’u iha ne’e, hirak ne’ebe esforsu-aan mai husi Australia, Amérika, Indonesia no hirak ne’ebe mai husi nasaun seluk ne’ebe hela dok liu husi Timor-Leste ida ne’e maka kolaborasaun, ida ne’e maka aliansa no ho hakarak ida atu transforma mundu sai diferente no di’ak liu tan.
Tamba ne’e, Papa Francisco nia apelu kona-ba Paktu Edukativu Global lori ita ba dalan ne’ebe loos no ho forsa ksolok nian ita fiar katak hamutuk ita bele halo mundu ida sai di’ak liu.
Entretantu iha fatin hanesan, orador prinsipal husi Estados Unidus Amerika, Ron Berger hato’o agradesimentu ba oportunidade ne’ebe nia hetan hodi sai orador iha kongresu internasional refere no enkoraja mos ema hotu atu serbisu maka’as hodi transmite edukasaun ida ho kualidade husi ema ida ba ema seluk.
“Obrigadu barak ba eventu maravilozu ida ne’e no hatudu ezemplu di’ak ida ba mundu, hau sente onradu tebes wainhira simu konvite hodi mai partisipa iha ne’e no iha ne’e la’os de’it atu halo aprezentasaun maibe mos atu aprende hamutuk ho komunidade sira iha rai ida ne’e”, dehan nia ba media IUNE wainhira termina nia aprezentasaun iha kongresu ba loron da-huluk nian iha salaun Instituto Universitario Naroman Esperansa (IUNE) Lauala-Gleno, Sexta-feira (20 juñu 2025).
Nune’e mos, partisipante Palmira de Baltazar husi eskola Cafe Dili expresa nia sentimentu ksolok tamba bele partisipa no hetan ona esperiensia murak sira husi aprezentador sira durante iha kongresu.
“Ha’u hakarak agradese ba Madre sira tamba bele konvida ona hau, de faktu hau gosta tebes iha ne’e liu-liu enerjia di’ak sira ne’ebe hau hetan no oin midar husi partisipante sira hotu no mos workshop sira ne’ebe hau hetan bele tulun tebes hau iha hau nia kna’ar nu’udar edukadora”, nia espresa ho entuziasmu.
Kongresu ne’ebe realiza durante loron tolu taka ho Eucaristía Santa ne’ebe prezide husi Dom Virgilio Cardeal do Carmo da Silva iha Igreja Parókia Nossa Senhora da Graca, Gleno.
Tuir observasaun ne’ebe Media IUNE observa katak durante kongresu hetan partisipasun másimu mos husi Monsenhor Marcel Šmejkal, Conselheiro da Nunciatura Apostólica na Malásia e em Timor-Leste, Cardeal José Tolentino de Mendonça, Prefeito do Dicastério para a Cultura e a Educação (husi vídeo), Pe. Guilhermino da Silva, Vigário Episcopal para os Assuntos da Educação, Sr. Apolinário Serpa Rosa, Diretor-Geral do Ministério da Educação, Sr. Irene Labraga, ESSE Superiora Geral das Escravas da Santíssima Eucaristia e da Mãe de Deus (Espanha), Sr. Montserrat Del Pozo, MN Superiora Geral das Missionárias Filhas da Sagrada Família de Nazaré (Espanha), Pe. Erik John J. Gerilla, Superior Regional da Sejuita em Timor-Leste (Filipinas), Me. Dulce Magno, Superiora Provincial das Irmãs Canossianas-FDCC (Timor-Leste), Me. Virgília Freitas Marçal, Conselheira Provincial e Diretora da Escola Maria Auxiliadora-FMA Comoro (Timor-Leste), Ministériu Ensinu Superior, Siénsia no Kultura (MESSK), Ministériu Edukasaun, Reitor UNTL Madre sira Nazaret ho manorin sira husi Indonesia, Madre sira Escravas ho manorin sira husi Lacluta, Tibar no seluk tan.

